Kompas

Śląsk - atrakcje, które warto zobaczyć nie tylko w weekend!

Lista ciekawych miejsc, które warto odwiedzić na Górnym Śląsku!

W tym wpisie przedstawiłem wam 30 miejsc, które warto zobaczyć na Górnym Śląsku, opisując je w kilku zdaniach. Większość miejsc znajduje się w promieniu kilkunastu kilometrów od największych miast aglomeracji śląskiej. Podróż samochodem będzie najodpowiedniejsza, ponieważ komunikacja nie dociera bezpośrednio we wszystkie miejsca, chociaż oczywiście taka wyprawa też jest możliwa. Celowo pominąłem atrakcje Jury Krakowsko – Częstochowskiej, które niejednokrotnie są wliczanie w podobnych zestawień – te ze swojej perspektywy opiszę w innym artykule. Jednak w tym wpisie chciałem przybliżyć Śląsk, w którym bazą wypadową są Katowice i Zabrze. Po drodze odwiedzamy ciekawe miejsca w Gliwicach, Rudzie Śląskiej, Tarnowskich Górach, Chorzowie, Bytomiu, Będzinie, Dąbrowie Górniczej i Jaworznie. Zapraszam do zestawienia. Śląsk i jego atrakcje czekają na odkrycie!

Mapa atrakcji Śląska

Atrakcje Górnego Śląska

Wizyta na Górnym Śląsku i objazdowy weekend szczerze mówiąc, nigdy nie były w top planach na krótką podróż. Zwykle weekendy spędzam w górach, ale tym razem pogoda miała nie dopisać. Szybkie rozeznanie w temacie, gdzie ukryć się przed deszczem, ale nie spędzić soboty i niedzieli w domu dały kilka odpowiedzi: muzea, galerie… szlak zabytków techniki na Śląsku. Ooo, to ciekawe. Przyjrzałem się bliżej temu zagadnieniu. Okazało się, że Śląsk jest pełen atrakcji nie tylko natury przemysłowej, ale właśnie ten element zdefiniował nasz wyjazd. Co robić w weekend na Śląsku? Czy Górny Śląsk to tylko kopalnie? Jakie atrakcje na Śląsku warto zobaczyć? – znalazłem gotowe odpowiedzi.

Spis treści Pokaż

Mapa - co warto zobaczyć na Górnym Śląsku?

Śląsk - atrakcje Szlaku Zabytków Techniki i nie tylko

Kopalnia Guido

Trudno jest zrozumieć Śląsk bez zjechania pod ziemię. Kopalnia Guido w Zabrzu to obowiązkowe miejsce na mapie Górnego Śląska. Kopalnia jest podzielona na epoki, przechodząc z jednej części do drugiej możemy obserwować jak zmieniała się technika górnicza na przestrzeni lat. Przewodnicy, zwykle emerytowani górnicy w ciekawy i interesujący sposób opowiadają o trudach kopalnianego życia. Największe wrażenie robi zjazd szolą na poziom 320 m pod ziemią, spacer wąskimi i niskimi korytarzami oraz uruchamianie maszyn górniczych. Oprócz górniczej infrastruktury, w podziemiach kopalni można skorzystać z oferty restauracji i sali koncertowej.

Kopalnia Ćwiczebna "Sztygarka" w Dąbrowie Górniczej

Kopalnia Ćwiczebna Muzeum Miejskiego Sztygarka przeznaczona była dla uczniów szkoły górniczej, w której zdobywali swoje pierwsze górnicze szlify. W środku czekają maszyny i urządzenia górnicze, wąskie korytarze i niedoświetlone przejścia. Kopalnia zupełnie inna niż Kopalnia Guido w Zabrzu lub Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach. Wreszcie można się ubrudzić, jest wąsko, ciasno, miejscami ciemno. 

Kopalnia Ćwiczebna Sztygarka Dąbrowa Górnicza

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach znajduje się kilka minut drogi od tarnogórskiego rynku. Kopalnia rud ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach w 2017 roku została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Trasa turystyczna Zabytkowej Kopalni Srebra o długości 1700 metrów udostępnia turystom podziemne wyrobiska, w tym 270 metrów trasy wodnej, którą przepływa się łodziami podziemną sztolnią. W Zabytkowej Kopalni Srebra pierwszy raz poza Anglią uruchomiono maszynę parową, która pomagała odwadniać podziemne wyrobiska.

Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach

Skansen Maszyn Parowych w Tarnowskich Górach

Po wizycie w kopalni warto obejrzeć Skansen Maszyn Parowych, gdzie zebrano wiele ciekawych eksponatów z minionej epoki.

Skansen Maszyn Parowych w Tarnowskich Górach

Sztolnia Czarnego Pstrąga

Sztolnia Czarnego Pstrąga w Parku Repeckim, która jest oddzielną częścią Zabytkowej Kopalni Srebra udostępnia turystom jeden z najdłuższych w Europie podziemnych odcinków sztolni (600 metrowy fragment), który można pokonać łodzią. W ofercie jest także możliwość morsowania w zimnych, podziemnych wodach.

Hałda popłuczkowa w Tarnowskich Górach

Hałda popłuczkowa znajduje się nieopodal nieczynnej już kopalni srebra, ołowiu i cynku Fryderyk w Tarnowskich Górach. Warto przyjechać tu przede wszystkim ze względu na panoramę Tarnowskich Gór. Na zboczu hałdy znajduje się także kochbunkier – indywidualne stanowisko strzeleckie niemieckiej linii obronnej. Ciekawe skalne formacje można obejrzeć w Tarnogórskim Kanionie.

Hałda popłuczkowa w Tarnowskich Górach

Radiostacja w Gliwicach

Radiostacja Gliwice to najwyższy drewniany obiekt w Europie o wysokości około 111 metrów. 31 sierpnia 1939 roku na terenie Radiostacji Gliwice miała miejsce prowokacja gliwicka. Obok masztu mieści się muzeum radiofonii oraz park sensoryczny, w którym można przeprowadzić eksperymenty związane z dźwiękiem i zjawiskiem fali dźwiękowej. 

Radiostacja Gliwice

Zabytkowa Stacja Wodociągowa "​Zawada" w Karchowicach

Zabytkowa Stacja Wodociągowa “Zawada” w Karchowicach jest wciąż działającym obiektem, spełniającym swoje podstawowe funkcje. W maszynowni obok współczesnych pomp elektrycznych, można obejrzeć potężne koła zamachowe i zabytkowe pompy napędzane parą z czasów rewolucji przemysłowej.

Ballarat USA Dolina Śmierci

Ballarat w Dolinie Śmierci, czyli opuszczone miasto duchów z czasów gorączki złota. Podobno miało być zamieszkane przez jedną osobę...

Elektrociepłownia Szombierki w Bytomiu

Nieczynna dziś elektrociepłownia Szombierki w Bytomiu jest nieodłącznym elementem krajobrazu miasta. Zwiedzając obiekt można poznać proces produkcji ciepła i energii elektrycznej w elektrociepłowni opartej na spalaniu węgla kamiennego. Industrialna katedra Bytomia jest jednak otwarta dla zwiedzających tylko kilka razy w roku.

Elektrociepłownia Szombierki w Bytomiu

Szyb Krystyna KWK Szombierki

Szyb Krystyna jest wysoki na 57 metrów i jest pozostałością po KWK Szombierki, zlikwidowanej w 2001 r. Niszczejący świadek industrialnej historii przemian Górnego Śląska, który czeka na rewitalizację, spodoba się zwłaszcza miłośnikom miejsc nieoczywistych.

Wieże KWK Polska w Świętochłowicach

Wieże wyciągowe dawnej kopalni w Świętochłowicach wybudowane w latach 1884 – 1908 działały aż do zamknięcia kopalni. Na górze mieści się taras widokowy, skąd rozpościera się widok na Świętochłowice, Rudę Śląską i Chorzów. Jeden z wielu przykładów świetnej rewitalizacji obiektu poprzemysłowego na Górnym Śląsku.

Wieże KWK Polska w Świętochłowicach

Wielki Piec Huty Pokój w Rudzie Śląskiej

Od lat nieczynny Wielki Piec Huty Pokój czeka na swoje lepsze chwile. Wielki piec mierzy około 40 metrów i można oglądać go tylko z zewnątrz. W dwudziestoleciu międzywojennym Huta Pokój była największym tego rodzaju zakładem w Polsce.

Wielki Piec Huty Pokój

Stalowy Dom w Zabrzu

Stalowy dom w Zabrzu przy ul. Cmentarnej postawiono w 1927 roku w ciągu 26 dni. Prefabrykaty przywożono z huty i spawano na miejscu. Budynek jest dziś zamieszkany, jednak innowacyjna technologia nie przyjęła się. W Zabrzu takich domów jest kilka.

Stalowy Dom w Zabrzu

Osiedla i kolonie robotnicze na Śląsku

Osiedle Nikiszowiec w Katowicach

Osiedle Nikiszowiec zostało zbudowane w latach 1908-1918, gdy brakowało już miejsca dla robotników w Giszowcu. Na potrzeby górników z kopalni „Giesche” wybudowano tu upiększone detalami architektonicznymi trzykondygnacyjne ceglane bloki, tworzące czworoboki z wewnętrznymi dziedzińcami. Wizytówka Katowic, miejsce w którym czas zatrzymał się na początku XX wieku.

Nikiszowiec w Katowicach

Osiedle robotnicze Bobrek w Bytomiu

Dzisiejsze osiedle Bobrek w Bytomiu to dawna kolonia robotnicza, czyli osiedle patronackie przeznaczone dla pracowników pobliskiej huty Julia oraz kopalni Hrabina Johanna. W jego skład wchodzą dwa kompleksy mieszkaniowe powstałe w latach 1907 – 1922. Gdyby podobne osiedle powstało na terenie Katowic, byłoby atrakcją na miarę osiedla Nikiszowiec.

Osiedle robotnicze Bobrek w Bytomiu

Kolonia robotnicza w Rudzie Śląskiej - Kolonia Staszica na Śląsku

Mało znane, a równie ciekawe patronackie osiedle robotnicze mieści się w obrębie ulic Wolności, Kościelnej, Staszica i Wieniawskiego w Rudzie Śląskiej. Kolonia robotnicza Staszica wybudowana między 1910, a 1922 rokiem, to zespół jednopiętrowych budynków mieszkalnych z wysokimi i stromymi dachami, ozdobionymi kolistymi ornamentami. 

Osiedle Kolonia Staszica w Rudzie Śląskiej

Osiedle robotnicze Donnersmarcka "Zandka" w Zabrzu

Osiedle robotnicze “Zandka” w Zabrzu, jest swego rodzaju osiedlem willowym. Każdy budynek wyróżnia się charakterystycznymi detalami, a piękna architektura cieszy oko. Osiedle zostało wzniesione w latach 1903-1922 dla pracowników pobliskiej huty żelaza Donnersmarck.

Osiedle robotnicze Zandka w Zabrzu

Osiedle robotnicze Borsiga - Kolonia robotnicza Borsigwerke w Zabrzu

Kolonia robotnicza Borsigwerke w Zabrzu to jedno z najstarszych i najbardziej unikatowych osiedli tego typu na Górnym Śląsku. Kolonia wybudowana została w latach 1863–1871 dla pracowników kombinatu górniczo-hutniczego Borsig Kokswerke, w którego skład wchodziła kopalnia, huta oraz koksownia.

Kolonia robotnicza Borsigwerke w Zabrzu

Muzeum Śląskie w Katowicach

Muzeum Śląskie w Katowicach znajduje się na  terenie dawnej kopalni Katowice. Pokopalniane budynki zostały zrewitalizowane i przekształcone w miejsce nowoczesne, które jednak nie odeszło od swoich korzeni. Najciekawsza wystawa stała w muzeum w bardzo przystępny sposób opowiada historię Śląska na przestrzeni wieków, nie pomijając lat współczesnych. Tuż obok budynku głównego Śląskiego Muzeum stoi wieża szybu Warszawa II, na którą można wyjechać windą, by z platformy widokowej obejrzeć panoramę Katowic. We wtorki wstęp bezpłatny.

Muzeum Śląskie w Katowicach

Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach

Około 3 letnia historia Śląska zawarta na trzech kondygnacjach. Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach to multimedialna droga przez historyczne momenty Śląska z lat 1919 – 1921, w której stajemy tuż obok historycznych wydarzeń. Filmowa narracja pomaga w odbiorze opisywanych wydarzeń, a przygotowana interaktywna ekspozycja zachęca do odwiedzin. W niedziele wstęp bezpłatny.

Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach

Śląskie miasta

Katowice centrum

Rynek, a właściwie plac w centrum Katowic po metamorfozie to wspaniałe miejsce reprezentacyjne, które przyjezdnym nie tylko daje odpocząć, napić się kawy i zjeść, ale daje znać, że w tym mieście drzemie jeszcze siła i potencjał. Wystarczy przejść przez Park Powstańców Śląskich i już mamy widok na kultowy Spodek, a obok niego taras widokowy Międzynarodowego Centrum Kongresowego z pięknym widokiem na miasto.  

Katowice centrum

Rynek w Gliwicach

Jeden z ładniejszych Starych Miast na Górnym Śląsku. W centralnej części Starego Miasta w Gliwicach usytuowany jest ratusz, a obok znajduje się fontanna Neptuna. Dookoła zabytkowe kamienice, restauracje i kawiarnie. W pobliżu rynku w Gliwicach znajduje się Zamek Piastowski z XIV wieku, wzniesiony za rządów Kazimierza Wielkiego. Obecnie jest siedzibą muzeum, w którym można poznać historię Śląska oraz Gliwic.

Rynek w Gliwicach

Tarnowskie Góry - rynek

Rynek w Tarnowskich Górach jest jednym z ładniejszych w regionie. Na rynku oprócz kamienic uwagę zwracają ratusz miejski, kościół ewangelicki, drobne sukiennice oraz ulokowana na rogu winiarnia u Sedlaczka. Obok stoi drewniana studnia, która w rzeczywistości jest pozostałością starego szybu sztolni Zabytkowej Kopalni Srebra.

Rynek w Tarnowskich Górach

Zamki i pałace Śląska

Zamek w Będzinie

Zamek w Będzinie to jeden z zamków zaliczanych do Szlaku Orlich Gniazd. Średniowieczna warownia obronna, która została wzniesiona przez Kazimierza Wielkiego nad Czarną Przemszą, stanowi doskonały przykład budownictwa obronnego z połowy XIV wieku. Warto wybrać się na pobliskie wzgórze zamkowe, przespacerować się przez park i zobaczyć zrekonstruowany wał obronny oraz półziemianki

Zamek w Będzinie

Zamek w Chudowie

Zamek w Chudowie to w zasadzie ruina renesansowego zamku z XVI wieku. Obecnie w odbudowanej wieży mieści się muzeum. W pobliżu zamku w Chudowie rośnie największa topola kanadyjska w Polsce – topola Tekla, do której wnętrza można wejść, a po drugiej stronie stoi ogromny głaz narzutowy, przetransportowany przez lądolód aż ze Szwecji.

Zamek w Chudowie

Zamek w Toszku

Zamek w Toszku to połączenie ruin oraz zrekonstruowanych budynków, w tym bramy wjazdowej, murów obronnych i wieży, w której mieści się Centrum Ekspozycji Historycznej. Na terenie zamku cyklicznie odbywają się różne wydarzenia.

Zamek w Toszku

Zespół Pałacowo-Parkowy w Pławniowicach

Kilka minut drogi od autostrady A4 mieści się Zespół Pałacowo-Parkowy w Pławniowicach z końca XIX wieku. Pałac Ballestremów w Pławniowicach zachwyca rozmachem, architekturą oraz ilością detali. 

Pałac w Pławniowicach

Pałac w Przyszowicach

Pałac w Przyszowicach rodziny von Raczek położony jest niedaleko zamku w Chudowie. W środku swoją siedzibę mają instytucje publiczne, znajduje się tam także biblioteka, przedszkole oraz restauracja. Obok pałacu znajduje się ładny, niewielki park. 

Pałac w Przyszowicach

Atrakcje przyrodnicze Śląska

Zespół przyrodniczo-krajobrazowy Żabie Doły w Bytomiu

Ciche i spokojne miejsce, które idealne nadaje się na spacer z dala od centrum miasta. Żabie Doły w Bytomiu to przede wszystkim stawy, a w nich wiele gatunków ptaków, które można obserwować przez specjalnie przygotowane obserwatoria, infrastruktura spacerowa oraz ścieżki dydaktyczne.

Żabie Doły w Bytomiu

Park Śląski w Chorzowie

Oaza w samym centrum aglomeracji Śląska. Park o powierzchni 250 ha to kilometry ścieżek nie tylko rowerowych, dzika przyroda, łąki, stawy, Planetarium Śląskie, Śląski Ogród Zoologiczny oraz Śląskie Wesołe Miasteczko Legendia. Park Śląski w Chorzowie poleca się na popołudniowy spacer.

Park Gródek w Jaworznie - Śląskie Malediwy

Atrakcja Śląska, która powstała stosunkowo niedawno, jako kolejny przykład rekultywacji terenu poprzemysłowego. Oark Gródek, czyli dawny kamieniołom, który został przekształcony w park z zalesionymi terenami, miejscami na piknik i drewnianą kładką nad zbiornikiem.  Kładka nie rzadko znajduje się pod wodą, co dostarcza dodatkowej atrakcji i pozwala zażyć ochłody w upalny dzień. Park Gródek wyśmienicie nada się na popołudniowy wypoczynek.

 

Park Gródek w Jaworznie

Podsumowanie

Śląsk oferuje mnóstwo atrakcji, zwłaszcza natury technicznej, pokopalnianej, industrialnej, ale kilka ciekawych miejsc jest związanych z historią, czy przyrodą. Oklepane stwierdzenie, że każdy znajdzie tu coś dla siebie wydaje się być prawdą. Intensywne zwiedzanie industrialnych miejsc Śląska, Kopalni Guido w Zabrzu, czy też Zabytkowej Kopalni Srebra w Tarnowskich Górach, warto uzupełnić o kontekst górniczego życia i zobaczyć osiedla robotnicze. Odpoczynku między podróżami można zaznać w Parku Śląskim w Chorzowie, w Żabich Dołach w Bytomiu, gdzie poleca się wskoczyć na rower. Odleglejszy Park Gródek w Jaworznie też będzie ciekawym pomysłem na spędzenie popołudnia. A Ty, które atrakcje Śląska odwiedzisz?

Rysy korona gór polski

Siemanko! Ja jestem Karol, a Ty właśnie odwiedzasz moje miejsce w sieci. Znajdziesz tu informacje ze świata (mojego), kilka opinii i trochę faktów, o tym gdzie bywam i co odwiedzam. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, kliknij tutaj.

Jeśli masz chwilę, zerknij tu:

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments