Kompas

Bośnia i Hercegowina – zielono i górzyście!

Plan tygodniowego wyjazdu na Bałkany.

Bośnia i Hercegowina jest wspaniałym krajem do odwiedzenia nie tylko ze względu na niższe ceny niż w sąsiedniej Chorwacji, co z perspektywy studenta jest ważne, ale przede wszystkim z powodów historyczno-krajoznawczych. Jeszcze nie zadeptana przez turystów oferuje wszystko to, czego potrzeba na tygodniowy wyjazd osobom, dla których wylegiwanie się na plaży na dłuższą metę jest męczące. Poniżej prezentuję zbiór miejsc, które odwiedziłem, a które odwiedzane w podanej kolejności będą stanowić ciekawy plan na wakacyjny wyjazd.

Bośnia i Hercegowina góry
Lukomir i Umoljani w Bośni, wypas owiec

Banja Luka

Odkrywanie Bośni i Hercegowiny warto rozpocząć od Banja Luki – stolicy Republiki Serbskiej, która podobnie jak Federacja Bośni i Hercegowiny oraz Dystrykt Brczko wchodzi w skład tego państwa. Miasto nie posiada zbyt wielu zabytków, za to oferuje na przykład możliwość podążania szlakiem murali. Najbardziej znanymi są „Find Your Way to Fly”, „Old Dude” i „Ikar”.

Banja Luka szlakiem murali
Banja Luka mural Ikar

Banja Luka na pewno spodoba się backpackerom i osobom lubiącym nieco alternatywne miejsca. Mieszanka kościołów, cerkwi i meczetów położonych blisko siebie uświadamia, jakim tyglem kulturowym jest Bośnia. Będąc na miejscu warto przespacerować się ulicą Gospodską, która na mapach figuruje pod nazwą Veselin Masleša, wstąpić do prawosławnego kościoła Chrystusa Zbawiciela oraz meczetu Ferhadija, z imponującym 43-metrowym minaretem.

Banja Luka meczet i kościół Wniebowzięcia

Krupa na Vrbasu

Pod tą ciekawą nazwą kryją się urocze wodospady, kaskady i młyny, które powstały na rzece Krupie, nieopodal ujścia do Vrbasu. Warto odwiedzić kierując się na południe.

Młyny Krupa nad Vrbasu w Bośni
Jajce Bośnia i Hercegowina

Jajce

Jajce są miejscem, które przypadnie do gustu zarówno fanom zwiedzania oraz bliskości natury. Spokojnie można spędzić tu przynajmniej kilka godzin. Nad miasteczkiem góruje cytadela z XIII wieku, z której roztacza się wspaniały widok na okolicę. Tuż obok starówki znajduje się 17-metrowy Plivski Wodospad (Plivski Vodopad), który można podziwiać z platformy widokowej. Ciekawostką jest, że podobno jest to jedyny wodospad na świecie, który jest równocześnie ujściem rzeki.

 

Kilka kilometrów od centrum znajdują się Wielkie i Małe Jeziora Pliva. Pomiędzy nimi znajdują się młyny wodne pochodzące ze średniowiecza, uznawane za narodowe zabytki Bośni i Hercegowiny.

Twierdza Jajce cytadela w Bośni
Jajce największy wodospad w Bośni i Hercegowinie
Jajce największy wodospad w Bośni
Twierdza Jajce w Bośni i Hercegowinie

Sarajewo - stolica Bośni

Sarajewo usytuowane jest pośród wzgórz, na styku kultur Wschodu i Zachodu. To w tym mieście w 1914 roku doszło do zamachu na Księcia Ferdynanda, które zapoczątkowało I wojnę światową. Dotkliwie doświadczone przez wojnę domową z lat dziewięćdziesiątych, przez 1425 dni pozostawało oblężone. Codziennie snajperzy ostrzeliwali sarajewskie dzielnice, doprowadzając ostatecznie do śmierci ok. 10 tys. osób, spośród których około 1,5 tys. ofiar stanowiły dzieci. Mimo, że od tych wydarzeń minęło sporo czasu, do dziś na fasadach budynków można znaleźć ślady po pociskach. Sarajewo przypadnie do gustu zwłaszcza entuzjastom najnowszej historii. Jednak ze względu na swoją wielokulturowość, można znaleźć tu również ciekawe zabytki i nietuzinkowe miejsca.

Sarajewo wojna domowa w Bośni

Pierwszym z nich jest Baščaršija, najbardziej znana dzielnica w stolicy. Obowiązkowym punktem odwiedzin jest bazar z gąszczem wąskich uliczek. Warto wybrać się tu rankiem, kiedy sprzedawcy oczekują już na swoich klientów, a tych jeszcze nie ma tak wielu. Oprócz knajpek, czy sklepów z pamiątkami, można w przyulicznych zakładach rzemieślniczych podejrzeć jak powstają sprzedawane towary. Idąc od ulicy Ferhadija u zbiegu uliczek, znajduje się fontanna – Sebilj. Legenda głosi, że każdy kto napije się z niej wody na pewno powróci do Sarajewa. Niewątpliwie fontanna wraz z otaczającym ją placykiem, jest jednym z częściej fotografowanych miejsc w mieście. Nieopodal niej mieści się jeden z najbardziej okazałych meczetów w stolicy – Gazi Husrev-Bega, z 45 metrowym minaretem.

Bascarsija uliczka stragany
Bascarsija meczet islamski

Sarajevo Meeting of Cultures

Idąc na zachód wspomnianą już ulicą Ferhadija można zauważyć, jak niska zabudowa przechodzi w bardziej zwartą zabudowę. W tym miejscu, na styku wpływów tureckich i austro-węgierskich na chodniku widnieje napis: „Sarajevo Meeting of Cultures”. Nieopodal wznosi się katolicka katedra z pomnikiem Jana Pawła II, a tuż obok niej znajduje się Galerija 11/07/95, która przybliża wydarzenia związane z masakrą w Srebrenicy. Na końcu Ferhadiji znajduje się Wieczny Ogień, który upamiętnia wszystkich, którzy zginęli w Bośni i Hercegowinie podczas II wojny światowej.

Sarajevo Meeting of Cultures - napis

Wojna w Bośni

Przez Sarajewo przepływa rzeka Miljacka, na której znajduje się Most Łaciński, czyli Latinska Ćuprija. To właśnie tuż obok w 1914 r. Gavrilo Princip dokonał zamachu na Księcia Ferdynanda. Entuzjastów historii na pewno zainteresuje muzeum Sarajewa 1878-1918, które przybliża historię miasta za czasów Austro-Węgier, aż do wybuchu I wojny światowej.

Sarajewo Muzeum Wojny domowej w Bośni

Najciekawszym i jedynym w swoim rodzaju jest Muzeum Tunelu (Muzej Spasa) znajdujące się kilkanaście kilometrów od centrum w dzielnicy Ilidžy. W 1993 r., podczas oblężenia miasta (w czasie trwającej wojny domowej w Bośni z lat 1992 – 1995), zbudowano pod sarajewskim lotniskiem tunel, który miał długość ok. 800 m i dziennie mogło nim przejść nawet 4000 osób. Ponieważ wyprowadzał do miejsca, które nie znajdowało się pod okupacją, pozwalał nie tylko na ucieczkę z Sarajewa, ale również na dostarczanie miastu broni, amunicji, leków oraz jedzenia. Muzeum Tunelu przybliża jego historię, opowiada o jego budowniczych, a także ukazuje, jak mniej więcej wyglądała wędrówka jego wnętrzem. Zwiedzającym udostępniony jest jego 20-metrowy fragment.

Sarajewo wojna tunel Spasa
Wojna domowa w Sarajewie i tunel pod lotniskiem

Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1984

Kolejnym miejscem, unikatowym na skalę światową są ruiny toru bobslejowego, pozostałe po Zimowych Igrzyskach Olimpijskich z 1984 roku. Usytuowane na stoku góry Trebević, dziś są w większości ozdobione graffiti. Do betonowej konstrukcji można dostać się korzystając z kolejki gondolowej Trebevićka žičara lub wychodząc na jeden ze szlaków, prowadzących z miasta.

Sarajewo igrzyska zimowe bobslej
Sarajewo igrzyska zimowe bobslej

Chcącym zobaczyć Sarajewo z góry, poleca się dotrzeć na wspomnianą górę Trebević lub bliżej centrum wspiąć się na nią nieopodal Złotej Twierdzy, czyli Žutej Tabiji, znajdującej się 15 minut pieszo z Baščaršiji.

Trebevic kolejka Bośnia i Hercegowina Sarajewo

Lukomir i Umoljani

Entuzjaści pieszej turystyki w Bośni i Hercegowinie na pewno nie będą zawiedzeni. Ciekawym punktem do rozpoczęcia trekkingu jest wieś Lukomir, malowniczo usytuowana na skraju głębokiego kanionu rzeki Rakitnicy. Jest przykładem typowej, pasterskiej wioski z tradycyjną, kamienną zabudową. Ze względu na trudne, górskie położenie, do Lukomiru nie jest łatwo dotrzeć samochodem, zwłaszcza, kiedy pokryty jest grubą warstwą śniegu. Łatwiej jest dotrzeć do wsi Umoljani, do której wiedzie asfaltowa droga. Kilka kilometrów od początku szlaku znajduje się Studeni Potok, czyli malownicza łąka, po której wije się niewielka rzeczka. Z obu wsi można wyruszyć na Bjelasnicę sięgającą 2067 m n.p.m, z której można podziwiać wspaniały widok na okoliczne pasma górskie.

Lukomir i Umoljani Bośnia i Hercegowina
Lukomir i Umoljani najwyżej położone wsie w Bośni
Lukomir i Umoljani w Bośni, wypas owiec

Konjic

Ciekawym miastem położonym na trasie z Sarajewa do Mostaru jest Konjic. Największą atrakcją jest Kamienny Most, położony na Naretwie oraz Bunkier Tito, czyli schron przeciwatomowy budowany w latach 1953 – 1979, jako jedno z najpilniej strzeżonych miejsc w byłej Jugosławii. Udostępniony do zwiedzania zaledwie kilka lat temu, pozwalał na przeżycie bez wychodzenia na zewnątrz przez przynajmniej 6 miesięcy.

Konjic most nad Naretwą

Mostar

Tuż obok Sarajewa Mostar jest najbardziej rozpoznawalnym miastem Bośni. Wszystko to za sprawą Starego Mostu przerzuconego przez Naretwę. Zbudowany w XVI wieku, przetrwał 400 lat, by w 1993 roku podczas wojny zostać zniszczonym w wyniku ostrzału. Odbudowany w 2004 roku tymi samymi metodami, jakich używali tureccy budowniczy, z wykorzystaniem pozostałości wrzuconych do rzeki, ponownie stał się symbolem Mostaru i został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Ku uciesze turystów, w ciepłe można podziwiać skoczków skaczących do Naretwy. Ze Starego Mostu odbywają się również skoki w ramach zawodów Red Bull Cliff Diving, które przyciągają widzów z całego świata.

Mostar most kamienny na liście UNESCO
Mostar most na liście UNESCO w Bośni

Nieopodal znajduje się Krzywy Most, czyli Kriva Ćuprija, będący mniejszym bratem Starego Mostu. Podobno był traktowany jako sprawdzian przed budową swojego większego odpowiednika. Najlepszy widok na Stary Most jest z minaretu meczetu Koski Mehmed-Pašina z XVII wieku. Poza tym warto wejść do meczetu chociażby, by podziwiać piękne, zdobione wnętrze.

Mostar widok z mostu UNESCO w Bośni

Blagaj

Około 13 km od Mostaru znajduje się niewielka miejscowość, do której rocznie przybywają tłumy turystów, którzy mają dwa powody. Pierwszym z nich jest wbudowany w skalne zbocze Klasztor Derwiszów. Jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych obiektów w Bośni, zaraz obok mostu w Mostarze. Drugim powodem jest źródło rzeki Buny, które wypływa z jaskini u podnóża 240 metrowego klifu. Średni przepływ wody wynosi 40 000 litrów na minutę, dlatego jest uznawany za jeden z najsilniejszych źródeł w Europie.

Blagaj klasztor Bośnia i źródło rzeki Buna

Wodospady Kravica

Popularnym celem polskich wycieczek jadących do Medjugorie jest Kravica. Zwłaszcza wiosną, kiedy woda z topniejącego śniegu zasila rzekę, wodospady zachwycają swoim pięknem. Na turystów czeka około 20 kaskad, z których największe mają 25 metrów wysokości, bujna roślinność oraz możliwość dopłynięcia łódką bezpośrednio pod wodospady. Na miejscu można przystanąć w knajpce i posłuchać szumu wody rozbijającej się o taflę zalewu.

Wodospady Kravica Bośnia I Hercegowina
Wodospady Kravica w Bośni

Pocitelj

Pocztówkowe miasteczko, które oczarowuje piękną, zabytkową, kamienną zabudową oraz cudownymi widokami. Niewielki obszar, który został ogrodzony murami obronnymi jest swoistym muzeum na świeżym powietrzu. W granicach murów znajdują się meczet Hadżi-Alii, jako przykład osmańskiej architektury sakralnej, XVII wieża Sahat Kula, która dominuje nad Pocitelj od północnej strony, a także chociażby ruiny twierdzy Pašina Tabija, którą kilka lat temu zrekonstruowano. Miasteczko jest zwłaszcza dla tych, którzy lubią zwiedzać, przechadzać się miejskimi uliczkami, zgłębiać historię i jednocześnie cieszyć oczy pięknymi widokami.

Pocitelj Bośnia i Hercegowina
Meczet w Pocitelj Bośnia i Hercegowina

Atrakcje w Bośni i Hercegowinie - podsumowanie

Bośnia i Hercegowina to kraj, którego najnowsza historia została zapisana krwią tysięcy ludzi. Kraj, który mam wrażenie poza Mostarem, polskimi pielgrzymkami do Medjugorie i pobliskich wodospadów odwiedza niewielu, ale zaczyna się to zmieniać. Do odwiedzin w ramach all inclusive nie zachęca wydarty Chorwacji zaledwie dwudziesto-kilku kilometrowy pas dostępu do morza, gdzie upchnięto możliwie najwięcej apartamentów. Jeśli ktoś pyta mnie jak było w Bośni, bez wahania odpowiadam, że przede wszystkim zielono i górzyście! 

 

Ten bałkański kraj jest całkiem zróżnicowany, jeśli chodzi o krajobrazy. Jednocześnie nie należy zapominać o współczesnej, smutnej historii tego państwa, które dotknął konflikt, w wyniku którego życie straciło najwięcej ludzi od czasów II wojny światowej. Ostatecznie odniosłem wrażenie, że Bośnia i Hercegowina w przeważającej części przeznaczona raczej dla ludzi aktywnych, niż typowych turystów z dziećmi. Z drugiej strony także oni znajdą coś dla siebie. Podsumowując, odkrywanie atrakcji Bośni i Hercegowiny jest dobrym planem na tygodniowy, aktywny wyjazd. Co więcej, zrealizowanie go w zapisanej wyżej wersji jest całkiem niezłym pomysłem, który sam przetestowałem.

Rysy korona gór polski

Siemanko! Ja jestem Karol, a Ty właśnie odwiedzasz moje małe miejsce w sieci. Znajdziesz tu informacje ze świata (mojego), kilka opinii i trochę faktów, o tym gdzie bywam i co odwiedzam. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, kliknij tutaj.

Jeśli masz chwilę, zerknij tu:

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments